Onu kafanızda bilim tarihindeki en büyük, en güçlü mikroskop olarak canlandırabilirsiniz. Cenevre yakınlarında tarlalardan ve köylerden oluşan bir halkanın altında soğutma işlemleri yapılmakta olan Büyük Hadron Çarpıştıcısı(LHC), şimdiye kadar en kısa mesafelerde ve erişilebilmiş en yüksek düzeydeki enerjilerde geçerli olan fiziğin içine bakacak.

            Dokuz yıllık inşa süresinin sonunda dev makine bu yıl içinde(geçen senede aynısı söylenmişti fakat mıknatıslar bozulmuştu) çarpıştıracağı parçacık demetlerini oluşturmaya başlayacak. Makinede önce parçacıkların aynı yönde hızlandırılması(süper İletken mıknatıslar sayesinde),daha sonra ters hızlandırılma ve sonra çarpıştırma duraklarında geçilmesi, düşük enerji düzeylerinden Teraölçeğe çıkılması, görece zayıf deney yoğunluklarında işe yarar oranlarda veri sağlayan, ancak kontrolü daha zor olan yüksek yoğunluklara geçilmesi aşamaları yaşanacak.

            Program sürekli olarak ortaya çıkan gecikmelere karşın görevli biliminsanları ve teknisyenler, sonuçta elde edilecek başarıdan emin görünüyorlar. Dünya parçacık fiziği camiası da LHC’den gelecek ilk sonuçları heyecanla bekliyor. Tabi biliminsanlarının bir gözü de Fermilab’da. Fermilab ile CERN bu konuda son derece çetin bir yarış sürdürüyorlar. CERN’de meydana gelen arızalar yüzünden Fermilab keşfi CERN’den önce yapma konusunda umutlanmış durumda.

            Fizikçiler Büyük Hadron Çarpıştırıcısını niye inşa ettiklerini tek sözcükle ifade etmekte zorlandıklarında, yanıt genellikle “Higgs” oluyor. Günümüzün geçerli madde kuramının keşfedilmemiş tek parçası olan Higgs parçacığı, başrolde olmanın prestijini yaşıyor. Ancak öykünün tamamı çok daha ilginç. Yeni çarpıştırıcı, yetenekleri bakımından parçacık fiziği tarihindeki herhangi bir araca kıyasla çok büyük bir sıçrama anlamına geliyor. Ne bulunacağı bilinmiyor; ama yapılacak buluşlar ve karşılaşılacak yeni bilmeceler parçacık fiziğinin yüzünü değiştireceği ve komşu bilimlerde de yankı uyandıracağa benziyor.

            Bu yeni dünyada öğrenilmesi umulan, doğa kuvvetlerinden ikini, elektromagnetizma ile zayıf etkileşimleri neyin farklı kıldığı.

            Basit ve temel sorular hakkında yeni bir anlayış kazanacağız: Niye atomlar var? Kimyanın gereği ne? Kararlı yapıları mümkün kılan ne?

            Higgs Parçacığı için yürütülen araştırma, çok önemli bir adım: ama daha bir başlangıç. Onun arkasında kütle çekiminin öteki doğa kuvvetlerinden neden daha çok daha zayıf olduğunu ve evreni dolduran karanlık maddenin ne olduğunu ortaya koyacak olgular var. Daha da derindeyse maddenin farklı biçimleri, farklı görünen parçacık kategorileri arasındaki birlik ve uzay-zamanın doğası gibi bilinmeyenleri açacak anahtarları elde etme olasılığı yatıyor. Tabi bütün bu soruların cevabı ta en başta Higss parçacıgının öngörülmesiyle ilişkili.

            LHC, bu soruların daha da inceltilmesinde ve onlara cevap bulmak için çıktıkları yolda fizikçilere yardımcı olacak.